Dit is een verslag van en over buurtgenoten die de gemeente Leiden graag willen helpen de reeds bestaande (maar door bezuinigingen en personeelstekort beetje zieltogende) Kruidentuin aan de Ir. Driessenstraat nieuw leven in te blazen.
Geplande werkzaamheden: herinrichting van het centrum van de tuin (het tuinkruidengedeelte) en ordenen en weer opvullen van de zijvakken.
Voorlopig doel: een mooie, weelderige, kleurige tuin realiseren waarin vele soorten vlinders, libellen en bijen zich thuis voelen!

zondag 12 april 2015

Nieuwe planten!

Vrijdag 10 april werd de lading nieuwe planten van Vivara (Natuurmonumenten) gebracht: 7 grote dozen vol. Een doos met de Kogeldistels zou nog na bezorgd worden.
Het uitpakken en uitzoeken (op soort zetten) van de planten nam bijna de hele dag in beslag!








Gelukkig was een aantal leden van het tuinteam 's middags beschikbaar om te komen helpen.

En er was zelfs nog even tijd om de eerste plantjes in de grond te zetten...














Naast de boom (dus achter de pas ingezette plantjes) moet de compostbak komen.














De andere planten moesten nog even binnen overnachten...















Zaterdag werd er door een grote groep mensen heel hard gewerkt, al regende het wel en er stond een koude, harde wind...
Er werd doorgewerkt tot het al te hard ging plenzen.
Deze foto's werden de volgende dag gemaakt, zondagmorgen vroeg (12 april).
Ja, er moet nog even goed geharkt worden!






De Mahoniestruiken bloeien rijk en we zagen al een hoop enorm grote hommels. Koninginnen?














Er is nog een hoop te doen, maar vandaag (zondag) belooft een mooie dag te worden!

vrijdag 10 april 2015

Plek voor nieuwe planten

 Eerstvolgende klus: Vak U (aan de Uiterstegracht) opvullen met nieuwe planten. De gemeente heeft gezorgd voor het omspitten en nieuwe aarde. Een flink aantal bodembedekkende struiken zijn verwijderd zodat er meer ruimte is gekomen voor bloeiende planten! In dit vak schijnt de zon het langst!

 Hier moet de compostbak komen (aan de rand van de parkeerplaats).

Verderop langs de parkeerplaats kunnen nog best wat Vlinderstruiken bij gezet worden!

donderdag 19 maart 2015

Aan de slag!

Afgelopen dinsdag (17 maart) kwamen we met wat mensen samen in de tuin om de stand van zaken op te nemen en te bespreken. Behalve een groepje vrijwilligers waren ook dhr. Paul Verhoog (groenbeheer) en dhr. John van Velzen (wijkbeheerder) aanwezig.

En daar was ook opeens een Kleine Vos in de reeds weer opkomende Oregano!




Afgesproken is dat de gemeente nog voor ons enkele struiken uit de vakken U (Uiterstegracht) en V (Vestestraat) zal laten verwijderen opdat er weer wat meer plek vrijkomt voor mooie, bloeiende planten. De grond eromheen wordt daarna omgespit, en er wordt nieuwe teelaarde gestort.








Ook dit stuk (waar de Oost-Indische Kers stond) wordt omgespit, maar voor die tijd moeten er nog wat plantjes worden gered, zoals het Gevlekt Longkruid. Ze zijn nog nauwelijks zichtbaar, maar met een paar scherpe ogen en een paar schoppen moet het mogelijk zijn er een aantal te redden!







In Vak V moeten er wat struiken (struikkamperfoelie) verwijderd worden om overwoekerde boompjes weer zichtbaar te krijgen en ruimte te geven.











Vandaag zagen we dat de gemeente de ons beloofde nieuwe boomsteun heeft aangebracht. Heel fijn!

Wordt vervolgd!










maandag 12 januari 2015

Goed resultaat bijeenkomst in Qbus!

Afgelopen zondag 11 januari organiseerden we een bijeenkomst waarop we onze plannen voor de toekomst van de Kruidentuin aan vrijwilligers, buurtbewoners en andere belangstellenden presenteerden.
Deze presentatie vond plaats in de Qbus, gelegen tegenover de Kruidentuin.
Vanaf 16.00 uur druppelden onze gasten binnen, en al snel ontstond er een heel gezellige sfeer!






Bekende Leidenaar?
Jawel, dit is Hans, onze bioloog, schrijver en adviseur.

Ook waren aanwezig een delegatie van Milieudefensie en vertegenwoordigers van Groen Links en de Partij voor de Dieren.















Na een half uurtje babbelen, ging Annemarie achter de microfoon zitten om het bezoek onze plannen uit te leggen.

De beelden werden verzorgd door Marit, d.w.z. dat zij met laptop achter het knoppenpaneel zat en op het juiste moment een nieuwe foto op het grote doek liet verschijnen.





Er werd aandachtig geluisterd...
















Voor belangstellenden was er daarna een rondleiding door de Kruidentuin, waarbij Marit uitleg gaf. Daarbij stelde ze ook ons "bewateringsprobleem" aan de orde!














En toen was het hoog tijd voor nog een drankje en hapje!

We mochten 34 gasten ontvangen en er hebben zich 4 nieuwe vrijwilligers gemeld!
En we hebben natuurlijk ook flink kunnen "netwerken"!

Nu is het alleen nog maar wachten op het definitieve convenant met de gemeente, en dan kunnen we een goede doorstart maken en in het komende voorjaar met onze nieuwe plannen aan de slag gaan om van de Kruidentuin een fantastische oase in onze stad te maken!

Met dank aan Katja voor het nemen van de foto's!




Tekst van de presentatie op 11 januari

PRESENTATIE KRUIDENTUIN

Allereerst: iedereen hartelijk welkom!

Mijn naam is Annemarie Kemp en ik wil graag in het kort vertellen wat onze plannen zijn met de Kruidentuin Leiden.
Deze tuin werd al in 1979 aangelegd en onderhouden door de gemeente, maar de buurt vond – vooral de laatste jaren – dat dat beter kon en moest. Een hoop planten en daarmee kleur waren verdwenen, andere woekerden voort, en kale plekken werden niet of nauwelijks meer opgevuld.

In mei 2013 zijn we als tuinteam (bestaande uit een tiental buurtbewoners) in overleg met de gemeente, afdeling groenbeheer, gestart met het verzorgen van de binnenring, de kruidenbak van de Kruidentuin aan de Ir. Driessenstraat. We kregen toen dus het beheer over het centrale gedeelte van de tuin. De gemeente zorgde nog wel voor nieuwe aarde en kruidenplanten, waarvan het grootste deel goed groeide en waarvan in de loop van dat jaar flink geplukt kon worden door buurtbewoners en passanten.

We hebben hard ons best gedaan om de kruidenbak goed te verzorgen en onderhouden, maar kregen ook te maken met tegenslag en verlies van planten.
Eénjarigen bleken écht maar 1 jaar mee te gaan, niet winterhard bleek ook waar, vooral nadat het gevroren had.
Vervolgens moesten we de vervanging van deze planten uit eigen zak betalen want de gemeente stelt geen geld meer beschikbaar; de politiek werkt niet meer mee: “de burger zelf is aan zet” is het nieuwe motto.
En dat terwijl we juist zulke mooie plannen hadden om de hele tuin, dus ook de zijvakken, te verfraaien en aantrekkelijker te maken. We wilden graag een saaie, ietwat verwaarloosde gemeentetuin weer omtoveren tot een oase in de stad, maar dat dan wel met een steun van de gemeente!

Zonder geld doe je niets. We merkten dat je voor het aanschaffen van nieuwe kruidenplanten bij kwekerijen en tuincentra al snel een paar honderd euro kwijt bent, vooral als je een flink aantal vakken tegelijk weer opnieuw moet vullen. Maar de tuin opgeven mag ook geen optie zijn, we zijn eraan begonnen en willen er graag mee doorgaan, en de buurt wil dat ook.

Om in aanmerking te komen voor een herfstprijs van het fonds 1818, schreven we een uitgebreid projectplan. Dat ligt hier voor belangstellenden ter inzage op de informatietafel. Op grond van dit ingediende plan kregen we onlangs van fonds 1818 een bijdrage van 2500 euro, en daar zijn we natuurlijk heel erg blij mee!
Maar om ons hele plan, een meerjarenplan, uit te kunnen voeren, is dat bedrag helaas niet genoeg.

Ten eerste willen we namelijk de Kruidenbak weer helemaal vullen met alléén plukkruiden, dat kregen we afgelopen jaar zonder geldelijke steun niet voor elkaar. We willen daarna natuurlijk ook graag elk voorjaar weer de éénjarige planten kunnen blijven vervangen, en bijvoorbeeld maatregelen kunnen treffen tegen bevriezing en wat tuingereedschap aanschaffen.

Daarnaast willen we graag de zijvakken opvullen met verse grond, meer vlinder- en bijenaantrekkende planten, bloemen zien bloeien in alle seizoenen en niet alleen in de zomer, nieuwe struiken planten, en zo de diversiteit in de tuin vergroten.


Verder willen we de tuin een educatief karakter geven door middel van het leggen van informatiekaarten en plattegrondjes in de mini-bieb (die er overigens al staat), door naambordjes bij de planten te plaatsen, rondleidingen voor belangstellenden te organiseren en leerzame speurtochten voor kinderen. Ook willen we open dagen houden en mensen laten proeven van producten, gemaakt met kruiden uit de tuin.

We willen bovendien de buurt aantrekkelijker maken door een prachtig bloeiende tuin te realiseren, meer buurtbewoners hierbij betrekken en een voorbeeld zijn voor andere stadsbewoners.
We willen een breder vrijwilligersteam, de nadruk leggen op het belang van het samenwerken en daarmee ook de sociale contacten bevorderen.
We willen dat de tuin, nog meer dan het nu al is, een ontmoetingsplek wordt voor buurtgenoten en zelfs stadsgenoten.

En natuurlijk willen we vooral heel graag dat onze tuin bezocht wordt door vele soorten vlinders, bijen, hommels en andere insecten; het belang daarvan behoeft geen nadere uitleg.

Met de gift van Fonds 1818 kunnen wij een aardige doorstart maken, maar voor ons meerjarenplan is meer geld nodig.
Wij hebben daarom deze bijeenkomst niet alleen georganiseerd om u allen op de hoogte te stellen van onze plannen met de tuin, maar zoeken op deze manier ook de publiciteit om zo belangstellenden en sympathisanten te bereiken en over te halen ons project te steunen, niet alleen door zich aan te melden als vrijwilliger, wat trouwens wel heel belangrijk is, maar ook door ons financieel te steunen.

In elk geval kunnen we door Fonds 1818 op dit moment weer een paar stappen verder met ons project, het wachten is nu alleen nog op het convenant van de kant van de gemeente, maar dat zal vast niet zo lang meer te duren!


Graag wil ik nu met u allen proosten, uiteraard op uw gezondheid, maar ook op een groen en kleurig 2015, en een mooie, vruchtbare toekomst voor de Kruidentuin Leiden!

zaterdag 20 december 2014

Nog een paar bloemetjes!

Bijna kerst, en de daglelies staan in knop, terwijl het blad al bijna helemaal weg is!
Kan het nog gekker?
Uitkomen gaan ze wellicht niet meer doen, hoewel, je weet maar nooit...












Ook hier en daar nog een paar goudsbloemen die hun best blijven doen.















En komkommerkruid...

Verder ontdekten we nog wat bloemen in de ooievaarsbekken, maar daar blijft het bij.













De Oost-Indische kers stelt niet veel meer voor....

vrijdag 12 december 2014

Prijs gewonnen!

Hallo allemaal,

We hebben met ons projectplan voor de Kruidentuin een prijs gewonnen van 2500 euro van het Fonds 1818!
Dat betekent dat we in het voorjaar kunnen starten met een flinke buffer, een compostbak kunnen maken, nieuwe kruidenplanten kopen en nog veel meer van onze plannen kunnen verwezenlijken!
Dit moeten we natuurlijk vieren, en we denken daarbij aan een nieuwjaarsborrel met presentatie in januari, waarvoor iedereen alvast is uitgenodigd!
Tijd en plaats worden nog nader bepaald; we hopen jullie daar spoedig over te kunnen berichten.

Met vrolijke groeten,
Annemarie,
Ina en

Marit.

zondag 16 november 2014

Oeps!

Van Vroege Vogels:

Tip: Help de vlinder door de winterdonderdag 06 november 2014 13.01

Nu de temperatuur zakt is de natuur is volop bezig zich klaar te maken voor de winter. Op vier dagvlinders na  (citroenvlinder, dagpauwoog, gehakkelde aurelia en kleine vos) gaan de meeste soorten als ei, rups of pop de winter door.
Die eitjes rupsen en poppen zitten op allerlei plekken en ook in onze tuinen zijn ze volop aanwezig. In dor plantenmateriaal, in holle stengels en in bladeren en takken zijn ze weg gekropen.
Van groot belang is dan ook om niet teveel materiaal af te voeren uit je tuin. Het sprookje dat voor de winter een tuin helemaal gestript zou moeten worden en zo kaal mogelijk de winter in zou moeten gaan is heel slecht voor de dierenwereld in je tuin. Planten en dieren weten zichzelf prima winterklaar te maken en daar hebben ze ons echt niet voor nodig. Uiteraard mag je best wat opruimen voor de winter, als er planten over het pad hangen of anderszins in de weg staan, maar laat zoveel mogelijk staan.

Vier soorten dagvlinders en een aantal nachtvlinders gaat als vlinder de winter door. Citroenvlinder en gehakkelde aurelia kruipen weg tussen takkenhopen en in groenblijvende struiken zoals coniferen en klimop. Daar hebben ze een veilige en beschutte plek en daar gaan ze in winterslaap. Ze halen vocht uit hun lichaam, zetten de spijsvertering op een laag niveau en maken antivries aan, vergelijkbaar met wat wij in onze auto’s gebruiken. Daardoor zijn ze uitstekend in staat om 20 graden vorst te overleven.

Kou is voor deze vlinders geen probleem, maar warmte wel. Ook dagpauwoog en kleine vos gaan in winterslaap en overwinteren in bunkers, schuurtjes en in holle bomen, maar een aantal heeft een plekje gevonden binnenshuis, op zolders bijvoorbeeld. Ze hebben die plekken opgezocht in september en oktober en hebben gelet of het er koel en donker was. Die plekken kunnen alleen nogal veranderen als de temperatuur omlaag gaat en wij de verwarming aanzetten. Dan kunnen juist die plekjes in de nok van het dak extra warm worden en dat is funest voor de vlinders. Ze ontwaken uit hun winterslaap, verbruiken veel energie daarvoor en sterven door uitputting. Kou is prima, warmte niet!

Het beste dat je kunt doen is die vlinders die in huis zitten op te warm wordende plekken oppakken en koud wegzetten, bijvoorbeeld in een schuurtje, onverwarmde kamer of in zo’n vlinder-overwinteringskastje dat veel wordt aangeboden. Uit zichzelf gaan vlinders daar niet snel in, maar ze zijn prima om vlinders die in huis zaten naartoe te verhuizen. Je kunt een vlinder het best bij de vleugels pakken tussen middelvinger en wijsvinger (het V-teken maken), want dan is er de minste kans dat de vleugels beschadigen. Zet de vlinder met de pootjes tegen een muur of wand op een koele plek en laat hem daar zitten. Vaak zul je zien dat ze zich zelf nog wat verplaatsen, maar als ze weer in winterslaap zijn kunnen ze er maanden blijven hangen. 

woensdag 12 november 2014

Uit: Vroege Vogels

Positieve effecten groene buurtprojectendinsdag 11 november 2014 14.02

Steeds meer mensen gaan samen aan de slag met natuur in de buurt. Ze beginnen een buurtmoestuin, leggen samen een groen schoolplein aan of nemen de plantsoenen in eigen beheer. Groen Dichterbij, het landelijke platform voor deze groene buurtprojecten, laat in de publicatie ‘Hoe groen goed doet’ zien wat de maatschappelijke effecten zijn van deze initiatieven. En dat zijn er heel veel.

Resultaten
In ‘Hoe groen goed doet’ zijn ook de resultaten verwerkt van het wetenschappelijke onderzoek dat onderzoeksinstituut Alterra van Wageningen UR deed naar de effecten van groene buurtprojecten op de sociale cohesie in de wijk. Opvallende resultaten uit dit onderzoek zijn dat de projecten gevoelens van eenzaamheid bij buurtbewoners verminderen, contacten tussen bewoners versterken, werklozen helpen bij het hervinden van rust en regelmaat & kinderen bewuster maken over hoe de natuur werkt.

Bron: IVN

maandag 10 november 2014

In de publiciteit: Geef de Kruidentuin de ruimte!

Vorige week wilden we de tuin helemaal "winterklaar" maken, maar er stond nog teveel in bloei om al te veel te gaan knippen en snoeien. Bovendien wilden we natuurlijk niet de laatste paar vlinders en bijen hun voedsel afnemen!
We zullen dus later deze maand nog een keer aan de bak moeten, als alle planten echt uitgebloeid zijn.

Ondertussen zijn we geïnterviewd door het LD in verband met het door ons ervaren gebrek aan medewerking van de gemeente.
Diverse beloften werden namelijk niet nagekomen, veel mocht niet (zoals een compostbak neerzetten) omdat dat tegen de regels was. De zijvakken worden nog steeds onderhouden door de eigen dienst van de gemeente, maar (waarschijnlijk) door tijdgebrek moesten we met lede ogen aanzien hoe de planten in die vakken na lange tijd zonder regen vroegtijdig verdroogden terwijl de bloeitijd ervan nog lang niet voorbij was. Hier en daar werden nieuwe planten gezet, maar door gebrek aan goede verzorging waren ze na een week al dood. Diverse bezoekers vroegen ons hoe het nu toch mogelijk was dat de zijvakken er zo rommelig en slecht uitzagen en of we daar niets aan konden doen. Nee dus, moesten we antwoorden, want we mogen niet aan of in die zijvakken komen, al hebben we vorig jaar plannen ingediend om meer diversiteit, kleur etc. in die vakken te krijgen, ook in het belang van de vlinders, hommels, bijen en andere insecten.

Jos Olsthoorn van GroenLinks kreeg lucht van onze klachten en heeft vragen gesteld aan de Raad.
Het LD kwam vanochtend met onderstaand artikeltje daarover.

Wordt vervolgd!

woensdag 8 oktober 2014

Steeds meer meeldauw, maar ook beter nieuws

Helaas, al het kruipend zenegroen is nu getroffen door de meeldauw. We vrezen dat we deze prachtige (wintergroene) planten kwijt zullen raken...













Gelukkig ook nog een aangename verrassing: in één van de zijvakken van de tuin (het stuk langs het fietspad) staan een paar monnikskappen in bloei! Hopelijk zaaien ze zich straks lekker uit!

En dan nog een goed bericht: met een beetje geluk gaat deze vuilnisbak op de hoek van de Kruidentuin in de toekomst verdwijnen. Het ding zit namelijk altijd boordevol en vaak ligt er dan ook nog allemaal troep naast, met als hoofdprijs: zakjes hondenpoep!

Waar de ondergrondse vuilcontainers komen is trouwens nog een groot raadsel...






We vreesden na de festiviteiten van 3 oktober een puinhoop in de tuin aan te treffen, doch dat viel reuze mee. Slechts een klein aantal blikjes en wat drinkbekertjes, en vooral dus GEEN vernielingen!

zondag 21 september 2014

Meeldauw

Het kruipend zenegroen (Ajuga reptans) doet het op andere plekken erg goed, maar hier werd hij overwoekerd en heeft hij last gekregen van vermoedelijk meeldauw.
Weghalen, helemaal afsnijden of nog even wachten?
Wie heeft de gouden tip?

Volhouders!

Bijenkorfje (Brunel-Prunella)
Stond lange tijd in de verdrukking (goudsbloemen) en dreigde door tekort aan zon het loodje te leggen. Nu, na verwijdering van de oranje rakkers (ook mooi maar veel meeldauw), knappen de plantjes weer helemaal op.









Gaura Lindheimeri (Prachtkaars), uit plantenpot overgezet in de tuin en al snel gegroeid tot een flinke pol!
Nog lang niet klaar met bloeien!














Ocimum basilicum "African blue", ook pas flink gaan groeien en bloeien toen de plant wat meer de ruimte kreeg.
Zo jammer dat basilicum maar 1-jarig is...











Liggende ereprijs (Veronica Prostrata), heeft opeens weer een paar kleine bloemetjes terwijl het een voorjaarsbloeier is.
Maar in het voorjaar was het maar een klein plantje, nu kruipt het al flink over de rand van de bak heen! Geen wonder, want eigenlijk is het een rotsplantje!

Laatste aanplant met herfstbloeiers

Witte astertjes. Hopelijk houden ze het nog een maandje vol!

Lila asters, eerst zelf opgekweekt in potten en later in de tuin gezet (waar ze het heel goed doen!).

Rudbeckia fulgida (gele zonnehoed, laagblijvend).

Struikheide (Callunia vulgaris)